LÝ THUYẾT - SÁCH HÌNH ĐỘNG
LỚP 10·10 / 2026

VT · 0340 phút

Tích của vectơ với một số

Co giãn và đổi chiều

01Phương pháp giải theo dạng

Dạng: Rút gọn, chứng minh đẳng thức có tích với số; trung điểm, trọng tâm

  1. Gặp tổng MA→+MB→\overrightarrow{MA} + \overrightarrow{MB} (hoặc ba vectơ chung gốc tới ba đỉnh), nghĩ ngay tới trung điểm (trọng tâm).
  2. Chèn điểm để các vectơ có chung gốc rồi áp dụng mục 2.
  3. Rút gọn như đại số; kết quả không còn chứa điểm tuỳ ý MM.

Dạng: Phân tích một vectơ theo hai vectơ cho trước

  1. Chọn hai vectơ cơ sở không cùng phương (thường là hai cạnh chung đỉnh, như AB→\overrightarrow{AB}, AC→\overrightarrow{AC}).
  2. Đi từ điểm đầu tới điểm cuối của vectơ cần tìm qua những đường đã biết tỉ lệ (quy tắc ba điểm).
  3. Thay mỗi đoạn bằng tổ hợp của hai vectơ cơ sở, gom hệ số.

Dạng: Chứng minh thẳng hàng, tìm tỉ số đoạn thẳng

  1. Phân tích các vectơ cần thiết theo cùng hai vectơ cơ sở.
  2. Thẳng hàng: chỉ ra MP→=kMN→\overrightarrow{MP} = k\overrightarrow{MN}.
  3. Tìm giao điểm, tỉ số: viết vectơ tới giao điểm theo hai cách (mỗi cách dùng một điều kiện "nằm trên đường"), so sánh hệ số, giải hệ.

Dạng: Chứng minh hai tam giác có cùng trọng tâm

Tiêu chuẩn. Tam giác ABCABC và A′B′C′A'B'C' có cùng trọng tâm khi và chỉ khi

AA′→+BB′→+CC′→=0⃗.\overrightarrow{AA'} + \overrightarrow{BB'} + \overrightarrow{CC'} = \vec 0.

Lí do: gọi GG, G′G' là hai trọng tâm, chèn chúng vào mỗi vectơ: AA′→=AG→+GG′→+G′A′→\overrightarrow{AA'} = \overrightarrow{AG} + \overrightarrow{GG'} + \overrightarrow{G'A'}. Cộng ba đẳng thức, hai tổng "trọng tâm" bằng 0⃗\vec 0, còn lại 3GG′→3\overrightarrow{GG'}. Vậy tổng bằng 0⃗\vec 0 đúng khi G≡G′G \equiv G'.

Các bước: viết AA′→\overrightarrow{AA'}, BB′→\overrightarrow{BB'}, CC′→\overrightarrow{CC'} qua các cạnh đã biết, cộng lại, chỉ ra bằng 0⃗\vec 0.

02Lỗi hay gặp

LỗiVì sao saiCách tránh
BD=3DCBD = 3DC nên BD→=3BC→\overrightarrow{BD} = 3\overrightarrow{BC}Nhầm phần với toàn bộĐổi tỉ số về "phần trên cả đoạn": BD=34BCBD = \dfrac34 BC
BC→=AB→−AC→\overrightarrow{BC} = \overrightarrow{AB} - \overrightarrow{AC}Sai chiều quy tắc hiệuBC→=AC→−AB→\overrightarrow{BC} = \overrightarrow{AC} - \overrightarrow{AB}
AM→=AB→+AC→\overrightarrow{AM} = \overrightarrow{AB} + \overrightarrow{AC} với MM trung điểm BCBCQuên 12\dfrac12Tổng hai vectơ là đường chéo hình bình hành, gấp đôi trung tuyến
∣−3a⃗∣=−3∣a⃗∣\lvert -3\vec a\rvert = -3\lvert\vec a\rvertĐộ dài không âm∣ka⃗∣=∣k∣ ∣a⃗∣\lvert k\vec a\rvert = \lvert k\rvert\,\lvert\vec a\rvert
So sánh hệ số khi hai vectơ cơ sở cùng phươngMất tính duy nhấtLuôn chọn hai vectơ cơ sở không cùng phương
Tiếp theoVí dụ →