01Kiến thức cần nhớ
1. Quy tắc
Cho , đoạn , hoành độ đỉnh .
Vì sao? Khi , hàm giảm đến rồi tăng:
- : hàm chỉ tăng trên đoạn, , .
- : ; (điểm nào xa trục hơn thì cao hơn).
- : hàm chỉ giảm, , .
Khi thì đảo vai trò max và min.
Kéo α, β (hoặc bấm “Trượt đoạn”): khi đỉnh I ra khỏi đoạn, vòng cam (GTNN) rời đỉnh và dừng ở một đầu mút. Đổi dấu a: max và min đổi vai.
2. Khoảng và nửa khoảng
Trên khoảng hay nửa khoảng, một đầu mút không thuộc tập nên giá trị tại đó không đạt. Khi đó có thể không tồn tại GTLN hoặc GTNN (hàm chỉ tiến gần dần mà không chạm). Vẫn vẽ phác đồ thị hoặc bảng biến thiên để kết luận.
3. Bài toán có tham số
Khi hàm hoặc đoạn có chứa tham số , hoành độ đỉnh có thể nằm bên trái, bên trong, hoặc bên phải đoạn. Ta chia ba trường hợp, mỗi trường hợp có công thức min (hoặc max) riêng, rồi giải phương trình theo và đối chiếu điều kiện của chính trường hợp đó.
Kéo điểm m dọc đường cam (GTNN theo m): nó gồm ba đoạn ứng với ba trường hợp. Đặt “GTNN cần đạt” rồi xem các giao điểm của đường nằm ngang với đường cam: chỉ nghiệm nằm đúng trường hợp của nó mới nhận.
02Tóm tắt
| Vị trí đỉnh so với | ||
|---|---|---|
| , | , | |
| , | , | |
| , | , |
03Mở rộng
Đoạn phụ thuộc tham số, chẳng hạn GTNN của trên : . Nếu (): hàm giảm, . Nếu (): . Nếu : hàm tăng, .
