LÝ THUYẾT - SÁCH HÌNH ĐỘNG
LỚP 10·10 / 2026

HSB2 · 0235 phút

Đỉnh, trục đối xứng và cách vẽ parabol

Hoàn thành bình phương

01Ví dụ minh hoạ

Ví dụ 1 (đỉnh và trục)

Tìm đỉnh, trục đối xứng của y=2x2−8x+5y = 2x^2 - 8x + 5.

Giải. a=2a=2, b=−8b=-8, c=5c=5. xI=−−82⋅2=2x_I = -\dfrac{-8}{2\cdot2} = 2. yI=2⋅4−16+5=−3y_I = 2\cdot4 - 16 + 5 = -3. Cũng có Δ=64−40=24\Delta = 64-40 = 24 và −Δ4a=−248=−3-\dfrac{\Delta}{4a} = -\dfrac{24}{8} = -3. Đỉnh I(2;−3)I(2;-3), trục x=2x=2, bề lõm lên. Dạng chính tắc: y=2(x−2)2−3y = 2(x-2)^2 - 3.

Ví dụ 2 (đỉnh có tọa độ phân số, Δ<0\Delta<0)

Cho y=3x2−2x+1y = 3x^2 - 2x + 1. Tìm đỉnh và nói đồ thị có cắt OxOx không.

Giải. xI=26=13x_I = \dfrac{2}{6} = \dfrac13, yI=3⋅19−23+1=23y_I = 3\cdot\dfrac19 - \dfrac23 + 1 = \dfrac23. Đỉnh I(13;23)I\left(\dfrac13;\dfrac23\right). Δ=4−12=−8<0\Delta = 4 - 12 = -8 < 0, a>0a>0 nên đồ thị nằm hoàn toàn phía trên OxOx: không cắt OxOx.

Ví dụ 3 (vẽ đầy đủ)

Vẽ parabol y=−x2+2x+3y = -x^2 + 2x + 3.

Giải. a=−1<0a=-1<0 (bề lõm xuống), b=2b=2, c=3c=3, Δ=4+12=16\Delta = 4+12=16.

  • Đỉnh: xI=1x_I = 1, yI=−1+2+3=4y_I = -1+2+3 = 4, I(1;4)I(1;4); trục x=1x=1.
  • Giao OyOy: (0;3)(0;3); điểm đối xứng qua trục: (2;3)(2;3).
  • Giao OxOx: −x2+2x+3=0⇔x=−1-x^2+2x+3=0 \Leftrightarrow x=-1 hoặc x=3x=3: (−1;0)(-1;0), (3;0)(3;0).

Nối các điểm (−1;0)(-1;0), (0;3)(0;3), (1;4)(1;4), (2;3)(2;3), (3;0)(3;0) bằng đường cong trơn.

-2-11234-2-112345OI(1; 4)

Bước 1 / 4

Đỉnh và trục: (bề lõm xuống), , . Đỉnh , trục .

Ví dụ 4 (tiếp xúc với OxOx)

Cho y=x2−4x+4y = x^2 - 4x + 4. Nhận xét vị trí đồ thị so với OxOx.

Giải. Δ=16−16=0\Delta = 16-16 = 0. Đỉnh I(2;0)I(2;0) nằm trên OxOx. Thật vậy y=(x−2)2≥0y = (x-2)^2 \ge 0, đồ thị nằm trên OxOx và chạm OxOx đúng tại (2;0)(2;0): tiếp xúc.

Ví dụ 5 (bề lõm xuống, nằm dưới OxOx)

Cho y=−x2+4x−5y = -x^2 + 4x - 5. Tìm đỉnh và nhận xét.

Giải. xI=2x_I = 2, yI=−4+8−5=−1y_I = -4+8-5 = -1. I(2;−1)I(2;-1). Δ=16−20=−4<0\Delta = 16-20 = -4<0 và a<0a<0 nên đồ thị nằm hẳn dưới OxOx; y<0y<0 với mọi xx. Giao OyOy là (0;−5)(0;-5), điểm đối xứng (4;−5)(4;-5).

Tiếp theoLuyện tập →