LÝ THUYẾT - SÁCH HÌNH ĐỘNG
LỚP 10·10 / 2026

PTB2 · 0330 phút

Ứng dụng của phương trình chứa căn

Kéo cáp, đuổi kịp, khoảng cách

01Tự kiểm tra

  1. Với bài kéo cáp ở Ví dụ 1, tìm xx để tổng chi phí là 3939 triệu đồng.
Đáp án

5x2+9=15+3x5\sqrt{x^2 + 9} = 15 + 3x. Bình phương: 25x2+225=9x2+90x+22525x^2 + 225 = 9x^2 + 90x + 225, nên 16x2−90x=016x^2 - 90x = 0, x=0x = 0 hoặc x=458=5,625x = \dfrac{45}{8} = 5{,}625. Cả hai thuộc [0;8][0; 8]. Thử x=0x = 0: 15+24=3915 + 24 = 39. Thử x=5,625x = 5{,}625: 5⋅6,375+3⋅2,375=31,875+7,125=395 \cdot 6{,}375 + 3 \cdot 2{,}375 = 31{,}875 + 7{,}125 = 39.

  1. Ở Ví dụ 2, nếu tàu BB chạy 1616 km/h, canô 2626 km/h, thời điểm đuổi kịp là bao lâu?
Đáp án

26t=256t2−240t+22526t = \sqrt{256t^2 - 240t + 225}, bình phương: 420t2+240t−225=0420t^2 + 240t - 225 = 0, hay 28t2+16t−15=028t^2 + 16t - 15 = 0, Δ=1936=442\Delta = 1936 = 44^2, t=−16±4456t = \dfrac{-16 \pm 44}{56}: t=12t = \dfrac12 nhận, t=−1514t = -\dfrac{15}{14} loại. Sau 0,50{,}5 giờ, tại điểm cách cảng 88 km.

  1. Ở Ví dụ 3, sau bao lâu hai người cách nhau 3,93{,}9 km?
Đáp án

25t2−48t+36=15,2125t^2 - 48t + 36 = 15{,}21, tức 25t2−48t+20,79=025t^2 - 48t + 20{,}79 = 0. Viết (5t−4,8)2=15,21−12,96=2,25(5t - 4{,}8)^2 = 15{,}21 - 12{,}96 = 2{,}25, nên 5t−4,8=±1,55t - 4{,}8 = \pm 1{,}5, t=0,66t = 0{,}66 hoặc t=1,26t = 1{,}26 giờ. Cả hai đều dương.

  1. Vì sao ở Ví dụ 2 nghiệm t=−1516t = -\dfrac{15}{16} vẫn thoả phương trình sau khi bình phương?
Đáp án

Bình phương làm mất dấu của vế 26t26t: (26t)2=(−26t)2(26t)^2 = (-26t)^2. Nghiệm âm ứng với vế phải âm trong phương trình gốc, nên là nghiệm ngoại lai.

Luyện tập · kéo cáp
Đảo cách bờ thẳng km; là chân đường vuông góc, trạm trên bờ cách là km. Kéo cáp từ tới trên đoạn ( triệu đồng một km) rồi dọc bờ tới ( triệu đồng một km). Đặt , tổng chi phí . Tìm để (triệu đồng).