01Phương pháp giải theo dạng
Dạng: Tính giá trị hàm số; hàm nhiều công thức và bài toán thực tế
Hàm một công thức:
- Kiểm tra thuộc tập xác định (với phân thức, mẫu tại phải khác ; với căn, biểu thức dưới căn tại phải ).
- Thay , đặt trong ngoặc, tính theo thứ tự phép toán.
Hàm nhiều công thức:
- Xem thoả điều kiện của nhánh nào (chú ý dấu , ở điểm biên).
- Chỉ dùng công thức của nhánh đó để thay số.
- Nếu tính , tính trong ra ngoài: tìm trước, rồi lại xét rơi vào nhánh nào.
Bài toán thực tế (cước, giá bậc thang):
- Gọi là đại lượng đầu vào (km, , kWh) và viết hàm số tiền theo từng khoảng của .
- Xác định thuộc khoảng nào.
- Tính phần tiền của từng bậc rồi cộng lại. Mỗi bậc chỉ áp dụng đơn giá của mình cho phần nằm trong bậc ấy, không áp đơn giá bậc cao cho toàn bộ số lượng.
- Bài ngược (biết tiền, tìm ): so tiền với các mốc tại đầu mút khoảng để biết ở bậc nào, rồi giải phương trình bậc nhất của bậc đó.
02Lỗi hay gặp
| Lỗi | Vì sao sai | Cách tránh |
|---|---|---|
| Tính | Dấu trừ nằm trong ngoặc, bình phương cả | Thay bằng rồi mới lũy thừa: |
| Dùng nhánh sai tại điểm biên hoặc | Điểm biên thuộc nhánh có dấu hoặc | Ghi điều kiện của từng nhánh trước, rồi đối chiếu |
| Tính bằng cách đảo từng chữ số | Phải thay cả biểu thức vào mọi chỗ có | Viết , thay vào ô vuông |
| Áp đơn giá bậc cuối cho toàn bộ quãng đường | Mỗi bậc chỉ tính cho phần của nó | Tách số lượng thành các phần, nhân đơn giá riêng rồi cộng |
| Tính km đầu tiên hai lần | Cước đã gồm km thứ nhất | Đếm số km của bậc 2 là , không phải |
| Cho rằng thì bảng không là hàm số | Cho phép nhiều cùng | Chỉ cần mỗi có một |
| Quên kiểm tra | Phân thức/căn có thể không xác định tại | Ghi chú trước khi thay |