Phương pháp · Biểu thức tốc độ, hằng số k và tỉ số tốc độ · Hoá học 10

01Phương pháp giải theo dạng

Viết phương trình, xác định chất khí/chất tan ở vế trái (bỏ chất rắn).
Với phản ứng đơn giản: $v = k\prod [\text{chất}]^{\text{hệ số}}$ .
Tính $k = \dfrac{v}{[\mathrm{A}]^a[\mathrm{B}]^b}$ hoặc $v = k[\mathrm{A}]^a[\mathrm{B}]^b$ .
Đơn vị $k$ : lấy đơn vị của $v$ chia cho đơn vị của $[\mathrm{A}]^a[\mathrm{B}]^b$ ; kiểm tra bằng bảng theo tổng số mũ.
Đừng đưa chất rắn vào biểu thức; nhớ bình phương nồng độ khi hệ số là $2$ .

Viết $v = k[\mathrm{A}]^a[\mathrm{B}]^b$ (hoặc biểu thức cho sẵn).
Lập tỉ số $\dfrac{v_2}{v_1}$ : mỗi chất cho một thừa số $\left(\dfrac{C_2}{C_1}\right)^{\text{mũ}}$ ; $k$ giản ước.
Nén thể tích còn $1/m$ : mọi nồng độ khí nhân $m$ , nên $\dfrac{v_2}{v_1} = m^{n}$ với $n$ là tổng số mũ của các chất khí.
Giãn thể tích hoặc pha loãng: nồng độ nhỏ đi, $v$ giảm.
Muốn tìm hệ số thay đổi để đạt một tỉ số cho trước: giải $m^{n} = \text{tỉ số}$ .

Lỗi	Vì sao sai	Cách tránh
Lấy số mũ bằng hệ số cho phản ứng nhiều giai đoạn	Số mũ phải do thí nghiệm xác định	Chỉ áp dụng khi đề nói phản ứng đơn giản hoặc cho biểu thức
Đưa chất rắn vào biểu thức	Nồng độ chất rắn không đổi, đã gộp vào $k$	Chỉ ghi chất khí và chất tan
Quên bình phương nồng độ khi hệ số là $2$	Số mũ là hệ số	Viết $[\mathrm{NO}]^2$
Nhân $m$ một lần cho cả phản ứng	Mỗi chất có luỹ thừa riêng	Nhân từng thừa số $m^{\text{mũ}}$ rồi nhân lại
Nhầm "thể tích giảm $3$ lần" với "còn $3$ lần"	Thể tích giảm $3$ lần là $V/3$ , nồng độ nhân $3$	Viết rõ $V_2 = V_1/3$
Quên đổi đơn vị $k$ theo tổng số mũ	Đơn vị phụ thuộc $n$	Dùng bảng đơn vị