Nồng độ dung dịch và pha loãng

Dung dịch gồm chất tan hoà trong dung môi (thường là nước): $m_{\text{dd}} = m_{\text{ct}} + m_{\text{dm}}$. Nồng độ cho biết "đặc" hay "loãng".

• Nồng độ phần trăm (khối lượng): $C\% = \dfrac{m_{\text{ct}}}{m_{\text{dd}}} \times 100\%$.
• Nồng độ mol (mol/L, kí hiệu M): $C_M = \dfrac{n}{V}$, $V$ là thể tích dung dịch tính bằng L.

Dung dịch có khối lượng riêng $D\ (\text{g/mL})$, chất tan có $M$. Trong $1\ \text{L} = 1000\ \text{mL}$ dung dịch: khối lượng dung dịch $=1000D$ gam, khối lượng chất tan $=1000D\cdot C\%/100 = 10\,D\,C\%$ gam (với $C\%$ ghi bằng số, ví dụ 36,5), nên số mol $= 10\,D\,C\%/M$:

$$C_M = \frac{10\,D\,C\%}{M}.$$

Khi pha loãng, chỉ thêm nước, số mol chất tan không đổi:

$$n = C_1 V_1 = C_2 V_2 \quad (\text{với cùng đơn vị } V),$$

nên thể tích nước cần thêm $= V_2 - V_1$ (nếu coi thể tích cộng được). Với phần trăm: $m_{\text{ct}}$ không đổi, $m_1 C_1\% = m_2 C_2\%$.

Trộn hai dung dịch cùng chất tan: số mol cộng lại, thể tích cộng lại:

$$C_M = \frac{C_1V_1 + C_2V_2}{V_1 + V_2}.$$

Đại lượng	Công thức
Nồng độ phần trăm	$C\% = m_{\text{ct}}/m_{\text{dd}}\times 100$
Nồng độ mol	$C_M = n/V$ ($V$ bằng L)
Đổi	$C_M = 10DC\%/M$
Pha loãng	$C_1V_1 = C_2V_2$
Trộn	$C_M = (C_1V_1 + C_2V_2)/(V_1+V_2)$