Cân bằng phản ứng oxi hoá – khử bằng thăng bằng electron

Trong phản ứng oxi hoá – khử, chỉ có electron chuyển từ chất khử sang chất oxi hoá, không tự sinh ra hay mất đi:

$$\text{tổng số electron nhường} = \text{tổng số electron nhận}.$$

Đây là điều kiện để tìm hệ số của chất khử và chất oxi hoá. Các hệ số còn lại tìm từ bảo toàn nguyên tố (H, O, gốc acid...).

1. Xác định số oxi hoá của mọi nguyên tố, tìm nguyên tố đổi số oxi hoá.
2. Viết quá trình oxi hoá và quá trình khử cho các nguyên tố đó, kèm số $e$ (chú ý chỉ số nguyên tử trong phân tử).
3. Nhân hệ số để số $e$ nhường bằng số $e$ nhận (bội chung nhỏ nhất).
4. Đặt hệ số tìm được vào phương trình cho chất khử, chất oxi hoá và sản phẩm tương ứng.
5. Cân bằng nguyên tố còn lại (kim loại, gốc acid, rồi H, cuối cùng O), kiểm tra lại cả hai vế.

Khi chất có nhiều nguyên tử cùng đổi số oxi hoá, nhân số nguyên tử với độ đổi số oxi hoá. Ví dụ $\mathrm{Fe_2O_3}$ có $2$ nguyên tử Fe, mỗi nguyên tử nhận $3e$, nên mỗi phân tử $\mathrm{Fe_2O_3}$ nhận $2 \times 3 = 6e$. Tương tự $\mathrm{O_2}$ có $2$ nguyên tử O, mỗi nguyên tử nhận $2e$ nên một phân tử nhận $4e$.

Khi một chất chứa hai nguyên tố cùng tăng số oxi hoá (ví dụ $\mathrm{FeS_2}$ với Fe và S), cộng electron nhường của mọi nguyên tố trong một phân tử: $\mathrm{FeS_2}$ nhường $1 + 2 \times 5 = 11e$. Sau đó cân bằng electron cho cả phân tử, không tách riêng từng nguyên tố.