Phương pháp · Oxide, hydroxide và định luật tuần hoàn · Hoá học 10

01Phương pháp giải theo dạng

Xác định nhóm $m$ của nguyên tố; hoá trị cao nhất với oxygen bằng $m$ , viết oxide cao nhất $\mathrm{R_2O_m}$ (rút gọn nếu chẵn); hợp chất khí với hydrogen có hoá trị $8 - m$ (nhóm $\mathrm{IVA}$ đến $\mathrm{VIIA}$ ).
Viết hydroxide tương ứng (base $\mathrm{R(OH)_m}$ hoặc acid $\mathrm{H_nRO_k}$ ).
Dùng xu hướng: cùng chu kì từ trái sang phải, tính base giảm, tính acid tăng (đi qua lưỡng tính ở $\mathrm{Al}$ ); cùng nhóm từ trên xuống, tính base tăng, tính acid giảm.
Sắp xếp theo yêu cầu (tính acid tăng dần, tính base giảm dần...).

Đọc từng ý như một câu hỏi độc lập; không để ý này quyết định ý kia.
Với mỗi ý, xác định vị trí các nguyên tố rồi áp dụng đúng xu hướng (nhớ phân biệt bán kính nguyên tử với bán kính ion, tính kim loại với tính base).
Kiểm chứng bằng số liệu bảng nếu đề cho; đánh dấu Đ hoặc S.
Cẩn thận các "ngoại lệ" hay ra: $\mathrm{Al_2O_3}$ lưỡng tính, $\mathrm{He}$ có $2$ electron lớp ngoài, $\mathrm{H}$ ở nhóm $\mathrm{IA}$ nhưng là phi kim.

Lỗi	Vì sao sai	Cách tránh
Coi $\mathrm{Al_2O_3}$ chỉ là oxide acid hoặc chỉ là base	$\mathrm{Al_2O_3}$ lưỡng tính	Nhớ vị trí $\mathrm{Al}$ ở giữa chu kì $3$
Viết oxide cao nhất của nhóm $\mathrm{VA}$ là $\mathrm{RO_5}$	Phải là $\mathrm{R_2O_5}$	Hoá trị $5$ lẻ thì cần $2$ nguyên tử $\mathrm{R}$
Đảo chiều khi so sánh $\mathrm{KOH}$ và $\mathrm{NaOH}$	Trong nhóm xuống dưới tính base tăng	Tính kim loại tăng thì tính base tăng
Hợp chất khí của nhóm $\mathrm{VIA}$ là $\mathrm{RH_6}$	Hoá trị với $\mathrm{H}$ là $8 - 6 = 2$	Công thức $\mathrm{H_2R}$
Kết luận cả câu đúng/sai theo một ý	Mỗi ý xét độc lập	Làm lần lượt từng ý