Phương pháp · Đọc đồ thị nồng độ – thời gian · Hoá học 10

01Phương pháp giải theo dạng

Đọc cặp giá trị $(t; C)$ từ bảng hoặc từ các điểm đồ thị rõ nhất (đúng đơn vị, kiểm tra trục).
Tốc độ trung bình từng khoảng: với mỗi cặp điểm liên tiếp, $\bar v = \lvert\Delta C\rvert / \Delta t$ . Các giá trị giảm dần cho thấy phản ứng chậm dần.
Tốc độ tức thời tại $t$ : vẽ tiếp tuyến tại điểm đó, lấy hai điểm bất kì trên tiếp tuyến (xa nhau cho đỡ sai), tính độ dốc. (Nếu chỉ có bảng số liệu, có thể xấp xỉ bằng tốc độ trung bình của khoảng nhỏ nằm hai phía của $t$ .)
So sánh hai đồ thị: đồ thị dốc hơn ở cùng thời điểm hoặc về mức ổn định sớm hơn thì phản ứng nhanh hơn.
Khi nào dừng: phần đồ thị nằm ngang, độ dốc bằng $0$ .
Với đồ thị thể tích khí theo thời gian, đoạn dốc nhất là lúc tốc độ lớn nhất; thể tích khí không đổi nữa thì phản ứng đã dừng.

Lỗi	Vì sao sai	Cách tránh
Coi tốc độ không đổi suốt phản ứng	Nồng độ chất đầu giảm nên đường cong thoải dần	So sánh $\bar v$ của nhiều khoảng
Lấy dây cung thay cho tiếp tuyến khi hỏi tức thời	Dây cung cho $\bar v$ trên cả khoảng	Vẽ tiếp tuyến tại điểm cần tìm
Đọc sai trục hoặc đơn vị	Có đồ thị thể tích, có đồ thị nồng độ; giây hay phút	Ghi đơn vị mỗi trục trước khi tính
Chọn hai điểm sát nhau trên tiếp tuyến	Sai số đọc lớn	Lấy hai điểm xa nhau trên đường thẳng
Nhầm "thoải" với "dừng"	Thoải là chậm, dừng là nằm ngang hẳn	Dừng khi độ dốc bằng $0$