Phương pháp · Tốc độ trung bình và liên hệ giữa các chất · Hoá học 10

01Phương pháp giải theo dạng

Đổi mọi thời gian về cùng một đơn vị (thường là giây) và nồng độ về mol/L.
Tính $\Delta C = C_{\text{sau}} - C_{\text{đầu}}$ , lấy giá trị tuyệt đối; $\Delta t = t_{\text{sau}} - t_{\text{đầu}}$ .
$\bar v = \dfrac{\lvert\Delta C\rvert}{\Delta t}$ theo chất đó.
Nếu đề hỏi tốc độ của phản ứng, chia thêm cho hệ số của chất trong phương trình đã cân bằng.
Ngược lại, biết $\bar v$ : $\lvert \Delta C \rvert = \bar v \cdot \Delta t$ (rồi nhân hệ số nếu cần để ra $\Delta C$ của chất cụ thể), $\Delta t = \lvert \Delta C \rvert / \bar v$ .

Viết và cân bằng phương trình; ghi hệ số từng chất.
Từ dữ kiện của một chất, tính $\bar v$ theo chất đó.
Tốc độ phản ứng $\bar v = \dfrac{\bar v_{\text{chất}}}{\text{hệ số}}$ .
Tốc độ theo chất khác: $\bar v_{\text{chất khác}} = \bar v \times \text{hệ số của chất đó}$ .

Lỗi	Vì sao sai	Cách tránh
$\Delta C = C_{\text{đầu}} + C_{\text{sau}}$	$\Delta C$ là hiệu hai nồng độ	Lấy sau trừ đầu rồi bỏ dấu
Dùng thời gian phút mà đáp án cần giây	Đơn vị $\text{mol/(L}\cdot\text{s)}$ cần giây	Đổi $1\ \text{min} = 60\ \text{s}$ trước khi chia
Coi tốc độ theo $\mathrm{NH_3}$ là tốc độ phản ứng	Chưa chia cho hệ số $2$	$\bar v = \bar v_{\text{chất}} / \text{hệ số}$
Quên dấu trừ cho chất đầu	Nồng độ chất đầu giảm nên $\Delta C < 0$	Tốc độ luôn dương: dùng giá trị tuyệt đối
Dùng phương trình chưa cân bằng	Hệ số sai kéo theo mọi tỉ lệ sai	Cân bằng trước, rồi mới chia
Tưởng tốc độ giữ nguyên suốt phản ứng	Nồng độ giảm thì tốc độ giảm; $\bar v$ chỉ là giá trị trung bình trong khoảng đó	Ghi rõ khoảng thời gian của $\bar v$