Phương pháp · Chất tạo môi trường và tự oxi hoá – khử · Hoá học 10

01Phương pháp giải theo dạng

Xác định nguyên tố đổi số oxi hoá và viết hai quá trình như bài trước.
Đặt hệ số cho chất oxi hoá, phần chất khử đã đổi và sản phẩm chứa các nguyên tố đó.
Cân bằng gốc acid ( $\mathrm{Cl^-}$ , $\mathrm{SO_4^{2-}}$ ) trong muối: cộng tất cả sản phẩm chứa gốc để biết số gốc, suy ra hệ số acid.
Cân bằng H bằng nước, kiểm tra O.
Số mol acid bị oxi hoá $=$ số mol gốc acid biến thành đơn chất (hoặc hợp chất mới). Số mol acid tạo môi trường $=$ số gốc nằm trong muối. Tổng hai phần $=$ số mol acid phản ứng.

Chỉ ra nguyên tố vừa tăng vừa giảm số oxi hoá (tự oxi hoá – khử) hoặc hai nguyên tố trong cùng chất (nội phân tử).
Viết hai quá trình ở hai nhóm sản phẩm khác nhau, ghi số $e$ mỗi nguyên tử.
Cân bằng $e$ như bài trước; hệ số của chất ban đầu là tổng các nguyên tử hai nhóm.
Cân bằng các nguyên tố còn lại, kiểm tra theo điều kiện (nhiệt độ).

Lỗi	Vì sao sai	Cách tránh
Coi toàn bộ HCl là chất khử	Một phần HCl chỉ tạo muối	Chia: bị oxi hoá và môi trường
Dùng hệ số HCl để tính $e$	Hệ số HCl gồm cả phần môi trường	Tính $e$ từ $\mathrm{Cl_2}$ (hoặc phần đổi số oxi hoá)
Đặt thiếu HCl vì quên phần môi trường	Gốc Cl trong muối cũng lấy từ HCl	Đếm mọi gốc ở hai vế
Nhầm sản phẩm của $\mathrm{Cl_2}$ với kiềm nguội và nóng	$\mathrm{NaClO}$ khi nguội, $\mathrm{KClO_3}$ khi nóng	Đọc điều kiện nhiệt độ
Tính hệ số $\mathrm{Cl_2}$ sai khi hai quá trình khác số $e$	$e$ nhận $1$ , $e$ nhường $5$	Bội chung nhỏ nhất rồi đếm số nguyên tử
Nhầm tự oxi hoá – khử với phân huỷ thường	Phân huỷ không phải lúc nào cũng có $e$ chuyển	Xét số oxi hoá trước