Phương pháp · Xu hướng bán kính, độ âm điện, tính kim loại · Hoá học 10

01Phương pháp giải theo dạng

Xác định vị trí (chu kì, nhóm) của từng nguyên tố trong dãy (viết cấu hình hoặc tra bảng).
Cùng chu kì: sắp theo $Z$ ; bán kính giảm, độ âm điện tăng, tính kim loại giảm khi $Z$ tăng. Cùng nhóm: sắp từ trên xuống; bán kính tăng, độ âm điện giảm, tính kim loại tăng.
Khác chu kì và khác nhóm: tìm nguyên tố trung gian, hoặc dùng số liệu bảng cho sẵn.
Với ion: đưa về cùng số electron rồi so sánh theo $Z$ (càng lớn càng nhỏ); cation nhỏ hơn nguyên tử, anion lớn hơn nguyên tử.
Viết dãy sắp xếp theo đúng chiều (tăng dần hoặc giảm dần) mà đề yêu cầu.

Lỗi	Vì sao sai	Cách tránh
Nghĩ bán kính tăng theo chu kì	$Z$ tăng, lớp electron không đổi nên bị hút vào	Nhớ: chu kì $\to$ giảm, nhóm $\downarrow$ tăng
Coi $\mathrm{Na^+}$ và $\mathrm{Na}$ có bán kính như nhau	$\mathrm{Na^+}$ mất cả lớp ngoài cùng	Cation nhỏ hơn, anion lớn hơn nguyên tử
Áp xu hướng chu kì cho hai nguyên tố khác chu kì	Số lớp electron khác nhau, xu hướng chồng chéo	Dùng nguyên tố trung gian
Viết dãy "giảm dần" nhưng liệt kê tăng dần	Đọc nhầm yêu cầu	Đọc lại đề sau khi viết
Nhầm tính kim loại với tính base của hydroxide	Hai khái niệm khác nhau (tính base ở bài sau)	Tính kim loại nói về nguyên tử nhường electron