Phương pháp · Vị trí và cấu hình electron · Hoá học 10

01Phương pháp giải theo dạng

Nếu chỉ cho $Z$ , viết cấu hình electron theo thứ tự mức năng lượng (nhớ ngoại lệ $\mathrm{Cr}$ , $\mathrm{Cu}$ ). Nếu cho cấu hình ion, cộng hoặc trừ electron để về nguyên tử.
Ô số $Z$ . Chu kì $=$ số lớp.
Xét phân lớp electron cuối cùng: $s$ hoặc $p$ thì nhóm A, số nhóm $=$ số electron lớp ngoài cùng; $d$ thì nhóm B, tính $ns + (n-1)d$ rồi tra bảng ( $3$ đến $7$ thì $\mathrm{IIIB}$ đến $\mathrm{VIIB}$ ; $8$ đến $10$ thì $\mathrm{VIIIB}$ ; $11$ thì $\mathrm{IB}$ ; $12$ thì $\mathrm{IIB}$ ).
Kết luận khối, kim loại hay phi kim.

Chu kì $n$ cho số lớp; nhóm A số $m$ cho số electron lớp ngoài cùng: viết $ns^m$ hoặc $ns^2np^{m-2}$ .
Thêm cấu hình các lớp trong (cấu hình khí hiếm trước đó) để được cấu hình đầy đủ; tính $Z$ .
Nhóm B: viết $(n-1)d^x\,ns^2$ sao cho $x + 2$ bằng số electron hoá trị của nhóm (kiểm tra $\mathrm{Cr}$ , $\mathrm{Cu}$ ).
Từ số electron lớp ngoài nêu xu hướng nhường hay nhận electron, số oxi hoá cao nhất bằng số nhóm (nhóm A), số electron độc thân.

Lỗi	Vì sao sai	Cách tránh
Đếm $3d$ vào lớp ngoài cùng của nguyên tố nhóm A	Lớp ngoài cùng là lớp có $n$ lớn nhất	Chỉ đếm electron $ns$ , $np$ của lớp cuối
Xếp $\mathrm{Fe}$ vào nhóm $\mathrm{VIIIA}$	$\mathrm{Fe}$ là nguyên tố $d$ , thuộc nhóm B	Phân lớp cuối là $d$ thì nhóm B
Cho $\mathrm{Cu}$ là nhóm $\mathrm{IA}$ vì $4s^1$	Phải tính cả $3d^{10}$ : $11$ electron hoá trị	Dùng $ns + (n-1)d$
Nhầm chu kì với nhóm	Chu kì là số lớp, nhóm là số electron ngoài	Đọc "lớp" cho chu kì, "electron ngoài" cho nhóm
Gán nhóm B cho nguyên tố $p$	Nguyên tố $p$ luôn ở nhóm A	Kiểm tra phân lớp cuối