01Kiến thức cần nhớ
1. Phương trình chuyển động của vật ném ngang
Chọn gốc tại điểm ném, nằm ngang theo hướng ném, thẳng đứng hướng xuống, lúc ném. Theo bài trước:
2. Thời gian rơi và tầm xa
Vật chạm đất khi :
Tầm xa là khoảng cách theo phương ngang từ chân đường thẳng đứng qua điểm ném tới điểm chạm đất:
Nhận xét:
- chỉ phụ thuộc và , không phụ thuộc .
- tỉ lệ thuận với (ném mạnh gấp đôi thì xa gấp đôi) và tỉ lệ với (độ cao gấp 4 thì xa gấp đôi).
Kéo v₀ thật mạnh: tầm xa tăng gấp bội nhưng thời gian rơi t không đổi. Kéo h: t và L đều đổi. Bấm “Giữ quỹ đạo” rồi đổi v₀ để so sánh các parabol.
3. Phương trình quỹ đạo
Rút từ phương trình của rồi thế vào phương trình của :
Đây là phương trình một nhánh parabol đỉnh tại điểm ném , bề lõm hướng xuống (vì hướng xuống). Hệ số : ném càng mạnh thì càng nhỏ, parabol càng "thoải".
Ví dụ: , cho (đơn vị mét).
Kéo vị trí x: độ rơi y đổi, nhưng tỉ số y/x² luôn bằng g/(2v₀²). Đổi v₀ để thấy hệ số này nhỏ lại khi ném mạnh hơn (parabol thoải hơn).
02Tóm tắt
- , ( xuống).
- , .
- Quỹ đạo: , một nhánh parabol đỉnh tại điểm ném.
- Biết và : .
03Mở rộng
Góc giữa quỹ đạo và phương ngang. Khi học đạo hàm, em sẽ thấy hệ số góc của tiếp tuyến tại là . Tại điểm chạm đất () đó chính là , khớp với ở bài sau.