01Kiến thức cần nhớ
1. Tầm xa phụ thuộc góc ném
Ném từ mặt đất, bỏ qua sức cản, tầm xa là
Với cố định, chỉ thay đổi theo . Vì với mọi , dấu bằng khi :
Ví dụ , : (mét), cực đại tại .
2. Hai góc bù nhau, cùng tầm xa
Vì nên
Vậy hai cú ném có góc và cùng tầm xa. Nhưng hai cú ném đó khác nhau:
| Góc nhỏ | Góc lớn | |
|---|---|---|
| Quỹ đạo | thấp, thoải | cao, dốc |
| Thời gian bay | ngắn hơn | dài hơn |
| Tầm cao | thấp hơn | cao hơn |
Cú ném góc nhỏ tới đích nhanh hơn (hay dùng khi muốn đối phương không kịp phản ứng); cú ném góc lớn cao hơn nên vượt được vật cản cao hơn.
Kéo α: bóng rỗng bay với góc 90° − α và luôn rơi đúng chỗ bóng đặc rơi. Bóng góc nhỏ chạm đất trước. Trên đồ thị, hai chấm đối xứng qua 45° là nơi L lớn nhất.
3. Tìm góc ném cho tầm xa cho trước
Từ suy ra
- Nếu (tức ): không có nghiệm, ném không tới.
- Nếu : một nghiệm .
- Nếu : hai nghiệm và .
Dời đích D, rồi chỉnh v₀ và α sao cho điểm rơi trùng lá cờ (kéo mũi tên hoặc dùng thanh trượt). Bấm “Góc thấp” / “Góc cao” để thấy hai nghiệm. Đặt D lớn hơn v₀²/g để thấy không có góc nào.
02Tóm tắt
- ; tại .
- và cho cùng ; góc lớn bay lâu hơn và cao hơn.
- : vô nghiệm nếu , một nghiệm nếu , hai nghiệm nếu .
03Mở rộng
Parabol an toàn. Tập các điểm mà một khẩu pháo bắn với tốc độ cố định (mọi góc) có thể bắn tới được nằm dưới đường parabol
gọi là parabol an toàn (đường bao các quỹ đạo). Với : . Điểm nằm ngoài vì : không thể bắn tới. Điểm nằm trong nên bắn tới được bằng hai góc khác nhau.
