01Kiến thức cần nhớ
1. Các nhóm biển báo
Biển báo an toàn có hình dạng và màu quy ước, nhìn hình là biết loại:
| Nhóm | Hình dạng, màu | Ý nghĩa | Ví dụ |
|---|---|---|---|
| Cấm | tròn, viền đỏ, gạch chéo | không được làm | cấm lửa, cấm uống nước, cấm chạm |
| Cảnh báo | tam giác, viền đen, nền vàng | chú ý nguy hiểm | nguy hiểm điện (tia chớp), hoá chất độc, laser, bề mặt nóng |
| Bắt buộc | tròn, nền xanh dương | phải làm | đeo kính bảo hộ, đeo găng tay, rửa tay |
| Chỉ dẫn, thoát hiểm | vuông hoặc chữ nhật, nền xanh lá | chỉ nơi an toàn | lối thoát, vòi rửa mắt, hộp sơ cứu |
| Phòng cháy | vuông, nền đỏ | chỉ dụng cụ chữa cháy | bình chữa cháy |
2. Quy tắc khi dùng điện
- Kiểm tra dây dẫn, phích cắm, vỏ thiết bị trước khi cắm; không dùng dây hở, nứt.
- Chọn nguồn đúng điện áp thiết bị yêu cầu; để biến áp, nguồn ở mức thấp nhất rồi tăng dần.
- Tay khô, không đứng chỗ ướt; không chạm vào phần kim loại trần đang nối nguồn.
- Chỉ đóng điện khi mạch đã nối xong và giáo viên đã kiểm tra; ngắt điện trước khi sửa mạch.
3. Nhiệt, thuỷ tinh, hoá chất, laser
- Nhiệt: đèn cồn đặt xa giấy, vải; dùng kẹp khi lấy vật nóng; không đổ nước lạnh vào cốc đang rất nóng.
- Thuỷ tinh: ống nghiệm, nhiệt kế thuỷ tinh dễ vỡ; nếu vỡ, không nhặt bằng tay, báo giáo viên.
- Hoá chất: không nếm, không ngửi trực tiếp; đeo kính, găng tay khi cần.
- Laser: không nhìn trực tiếp vào chùm tia, không hướng chùm về phía người, cẩn thận bề mặt phản xạ như gương.
4. Khi có sự cố
Bị bỏng nhẹ thì làm mát vùng bỏng dưới vòi nước sạch; bị điện giật thì không chạm trực tiếp vào người đó khi nguồn chưa ngắt.
Thí nghiệm ảo "phòng thực hành". Một bàn thí nghiệm có nhiều lỗi an toàn. Em bấm vào từng chỗ nguy hiểm để sửa, đồng hồ "mức rủi ro" giảm dần.
Dây nguồn hở lõi đồng
Vì sao nguy hiểm: Lõi trần có thể chạm vào tay hoặc gây chập, giật điện.
Cách sửa: Ngắt điện, thay dây mới hoặc báo giáo viên; không tự quấn băng dính.
Bấm dấu chấm than (hoặc nút bên dưới, dùng được bằng bàn phím) để sửa từng lỗi và đọc lí do. Mức rủi ro về 0 khi bàn thí nghiệm an toàn.
02Tóm tắt
| Nhóm | Nhớ |
|---|---|
| Biển | Cấm (tròn đỏ), cảnh báo (tam giác vàng), bắt buộc (tròn xanh), chỉ dẫn (vuông xanh lá) |
| Điện | Kiểm tra dây, tay khô, đúng điện áp, ngắt trước khi sửa |
| Cháy điện | Ngắt nguồn, báo giáo viên, bình CO hoặc bột, không dùng nước |
| Khác | Kẹp khi lấy vật nóng, không nhặt thuỷ tinh vỡ, không nhìn laser |
03Mở rộng
Các biển báo còn theo chuẩn quốc tế (ISO 7010) để người ở mọi nước đều hiểu. Với hoá chất, nhãn có các hình đồ hoạ như hình ngọn lửa (dễ cháy), hình đầu lâu (độc cấp tính), dấu chấm than (kích ứng).