LÝ THUYẾT - SÁCH HÌNH ĐỘNG
LỚP 10·10 / 2026

NEM · 0130 phút

Chuyển động ném và hai chuyển động thành phần

Ngang đều, đứng có gia tốc g

01Phương pháp giải theo dạng

Dạng: Phân tích chuyển động ném theo hai phương

  1. Chọn hệ trục: gốc tại điểm ném, OxOx nằm ngang theo hướng ném, OyOy xuống (ném ngang) hoặc lên (ném xiên). Chọn t=0t = 0 lúc ném. Ghi rõ gg.
  2. Viết hai nhóm phương trình: theo OxOx (thẳng đều), theo OyOy (biến đổi đều với ay=±ga_y = \pm g).
  3. Phân tích v⃗0\vec v_0: v0x=v0cos⁡αv_{0x} = v_0\cos\alpha, v0y=±v0sin⁡αv_{0y} = \pm v_0\sin\alpha (đúng dấu theo trục OyOy đã chọn).
  4. Dùng điều kiện đề bài: chạm đất thì y=y = độ cao tương ứng; điểm cao nhất thì vy=0v_y = 0.
  5. Ghép lại: v=vx2+vy2v = \sqrt{v_x^2 + v_y^2}; nhận xét định tính (lên hay xuống, nhanh hay chậm) từ dấu của vyv_y.

Với câu hỏi định tính (đúng hay sai): đưa mọi thứ về hai điều "ngang: đều", "đứng: gia tốc gg", rồi đối chiếu.

02Lỗi hay gặp

LỗiVì sao saiCách tránh
"Ném mạnh hơn thì rơi lâu hơn"Thời gian rơi chỉ do chuyển động thẳng đứng; v0v_0 ngang chỉ làm vật đi xa hơnNhớ ảnh nhấp nháy: ném ngang và thả rơi luôn cùng độ cao
"Tại điểm cao nhất thì v=0v = 0"Chỉ vy=0v_y = 0; thành phần ngang v0cos⁡αv_0\cos\alpha vẫn cònGhi nhớ: vmin⁡=v0cos⁡αv_{\min} = v_0\cos\alpha tại điểm cao nhất
"Tại điểm cao nhất thì a=0a = 0"Trọng lực vẫn tác dụng, a=ga = g ở mọi điểmĐừng lẫn "vận tốc bằng 0 theo một phương" với "gia tốc bằng 0"
Còn một "lực ném" tác dụng lên vật khi bayLực ném chỉ có khi vật còn trong taySau khi rời tay chỉ còn trọng lực
Dùng −g-g khi OyOy hướng xuống (hoặc +g+g khi OyOy hướng lên)Dấu của aya_y phụ thuộc chiều dương đã chọnViết rõ chiều OyOy ở bước đầu, rồi đối chiếu dấu
Cộng đại số vx+vyv_x + v_yHai thành phần vuông góc, phải dùng Pi-ta-gov=vx2+vy2v = \sqrt{v_x^2 + v_y^2}
Tiếp theoVí dụ →