Phương pháp · Mặt phẳng nghiêng có ma sát · Vật lý 10

01Phương pháp giải theo dạng

Vẽ $\vec P$ , $\vec N$ , $\vec F_{ms}$ . Chọn $Ox$ dọc dốc theo chiều chuyển động, $Oy$ vuông góc dốc.
Phân tích $\vec P$ : $P_x = mg\sin\alpha$ , $P_y = mg\cos\alpha$ . Phương $Oy$ : $N = mg\cos\alpha$ , nên $F_{ms}^{max} = \mu mg\cos\alpha$ .
Kiểm tra điều kiện trượt (vật đang đứng yên): so sánh $\tan\alpha$ với $\mu_n$ . Nếu không trượt thì $a = 0$ , $f_n = mg\sin\alpha$ .
Nếu trượt: viết $ma =$ $ma =$ tổng các thành phần dọc dốc, ma sát ngược chiều chuyển động.
- Xuống dốc: $a = g(\sin\alpha - \mu\cos\alpha)$ .
- Lên dốc: $a = -g(\sin\alpha + \mu\cos\alpha)$ .
Nối động học: $v = v_0 + at$ , $s = v_0t + \tfrac12at^2$ , $v^2 - v_0^2 = 2as$ .
Biến thể: $\mu$ để trượt đều ( $\mu = \tan\alpha$ ); góc nhỏ nhất để vật bắt đầu trượt ( $\alpha_0 = \arctan\mu_n$ ).

Lỗi	Vì sao sai	Cách tránh
Đặt ma sát cùng chiều $P_x$ khi vật trượt xuống	Ma sát ngược chiều chuyển động	Xác định chiều chuyển động rồi mới vẽ $\vec F_{ms}$
Dùng $N = mg$	$N = mg\cos\alpha$	Phân tích trọng lực
Nhầm $\sin$ với $\cos$	Góc $\alpha$ nằm giữa $\vec P$ và $\vec P_y$	Kiểm tra $\alpha=0$ cho $P_x=0$
Dùng $a = g\sin\alpha$ khi có ma sát	Bỏ quên ma sát	$a = g(\sin\alpha-\mu\cos\alpha)$
Không kiểm tra điều kiện trượt	Nếu $\tan\alpha\le\mu_n$ thì $a=0$ chứ không âm	Luôn so sánh $\tan\alpha$ với $\mu_n$
Cho rằng vật lên cao nhất rồi luôn nằm yên	Còn phụ thuộc $\tan\alpha$ so với $\mu$	Kiểm tra lại điều kiện tại điểm dừng