Phương pháp · Gia tốc, chuyển động nhanh dần và chậm dần · Vật lý 10

01Phương pháp giải theo dạng

Chọn chiều dương (thường là chiều chuyển động ban đầu, đề phải nói rõ). Xác định dấu của $v$ và dấu của $a$ theo chiều dương đó.
Nếu đề cho số liệu vận tốc, tính $a = \dfrac{\Delta v}{\Delta t}$ (đổi km/h sang m/s trước). Nếu đề cho bảng, kiểm tra $\Delta v$ giữa các mốc cách đều có bằng nhau không.
Xét tích $a\cdot v$ : dương thì nhanh dần, âm thì chậm dần, $a = 0$ thì đều.
Nếu vận tốc đổi dấu trong lúc chuyển động (ví dụ vật đi tới rồi quay lại), tìm thời điểm $v = 0$ và xét từng giai đoạn riêng.

Lỗi	Vì sao sai	Cách tránh
Cho rằng $a < 0$ thì luôn chậm dần	Phải so dấu của $a$ với dấu của $v$	Luôn tính $a\cdot v$
Nhầm gia tốc với vận tốc ("vận tốc lớn nên gia tốc lớn")	Xe chạy đều $100$ km/h có $a = 0$ ; xe vừa lăn bánh có $v$ nhỏ mà $a$ lớn	Gia tốc đo sự thay đổi của vận tốc
Quên đổi km/h sang m/s	Công thức SI dùng m/s, nên $a$ ra đơn vị lạ	Chia cho $3{,}6$ ngay từ đầu
Tính $\Delta v = v_1 - v_2$ (ngược thứ tự)	$\Delta v$ là sau trừ trước	Viết $v_{\text{sau}} - v_{\text{trước}}$
Coi "chậm dần" là "dừng"	Chậm dần chỉ nói tốc độ giảm; xe vẫn đi	Xác định $v = 0$ ở thời điểm nào