Phương pháp · Các công thức của chuyển động biến đổi đều · Vật lý 10

01Phương pháp giải theo dạng

Vẽ trục, chọn chiều dương (cùng chiều chuyển động ban đầu), chọn mốc $t = 0$ và ghi $v_0, v, a, t, d$ với dấu của chúng. Đổi mọi đại lượng sang SI.
Gạch ra đại lượng đề không cho và không hỏi; chọn công thức thiếu đúng đại lượng đó (bảng ở mục 5).
Thay số, giải. Nếu cần nhiều đại lượng thì tính từng bước, đại lượng nào tìm trước thì dùng cho bước sau (hoặc dùng công thức khác để kiểm).
Kiểm tra đơn vị và dấu: $a$ cùng dấu với $v_0$ thì nhanh dần, trái dấu thì chậm dần.

Giây thứ $n$ : tính $d(n) - d(n-1)$ , hoặc dùng $d_n = v_0 + a\left(n - \tfrac12\right)$ (đơn vị mét khi thời gian đo bằng giây).
$n$ giây cuối: lấy tổng quãng đường toàn bộ trừ quãng đường của $t - n$ giây đầu.
Hai đoạn liên tiếp: tính vận tốc trung bình từng đoạn $\bar v_i = s_i / T_i$ , đặt tại thời điểm giữa khoảng; suy ra $a$ từ hiệu hai vận tốc, rồi tìm $v_0$ từ một trong hai.
Kiểm bằng cách tính lại $d$ của đoạn đầu từ $v_0$ và $a$ vừa tìm được.

Lỗi	Vì sao sai	Cách tránh
Dùng $v^2 = 2ad$ khi $v_0 \ne 0$	Công thức đúng là $v^2 - v_0^2 = 2ad$	Luôn viết $v^2 - v_0^2$ rồi mới thay
Không đổi km/h sang m/s	Công thức SI cần m/s	Đổi trước, ghi lại ở bước 1
Lấy $d = v_0 t + at^2/2$ nhưng quên $\tfrac12$	Nhầm với $d = v_0 t + at^2$	Kiểm với $v_0 = 0$ , $a = 2$ , $t = 1$ : $d$ phải bằng $1$ m
Dùng $t = n$ thay vì hiệu $d(n) - d(n-1)$ cho giây thứ $n$	$d(n)$ là quãng đường trong $n$ giây đầu	Dùng $d_n = v_0 + a\left(n-\tfrac12\right)$
Coi hai đoạn bằng nhau thì có cùng thời gian	Vật nhanh dần nên đoạn sau nhanh hơn	Đề cho thời gian từng đoạn riêng