Phương pháp · Điện từ trường và sóng điện từ · Vật lý 12

01Phương pháp giải theo dạng

Phát biểu về sóng ngang, $\vec E\perp\vec B\perp\vec v$ , $\vec E$ cùng pha $\vec B$ , tốc độ $c$ trong chân không, truyền được trong chân không: đúng. Phát biểu "sóng dọc", "cần môi trường", " $\vec E$ lệch pha $\vec B$ ", "tốc độ phụ thuộc tần số trong chân không": sai.
Thứ tự thang sóng theo bước sóng giảm (tần số tăng): vô tuyến $\to$ vi sóng $\to$ hồng ngoại $\to$ nhìn thấy $\to$ tử ngoại $\to$ tia X $\to$ tia gamma. Năng lượng mỗi lượng tử tăng cùng chiều với tần số, nên tia gamma có năng lượng lớn nhất.
Tính toán: $\lambda=\dfrac cf$ ; $s=ct$ (một chiều) hoặc $s=\dfrac{ct}{2}$ nếu sóng đi rồi phản xạ về (radar).
Đổi đơn vị: MHz $=10^6$ Hz, GHz $=10^9$ Hz, nm $=10^{-9}$ m.
Môi trường chiết suất $n$ : $f$ không đổi, $v=\dfrac cn$ , $\lambda'=\dfrac\lambda n$ .

Lỗi	Vì sao sai	Cách tránh
Cho rằng sóng điện từ cần môi trường	Truyền được trong chân không	Nhớ ánh sáng Mặt Trời
Cho $\vec E$ và $\vec B$ lệch pha $\dfrac\pi2$	Chúng cùng pha	Ghi nhớ hai đồ thị trùng đỉnh
Nhầm sóng điện từ là sóng dọc	$\vec E$ , $\vec B$ vuông góc phương truyền	Sóng ngang
Nhầm thứ tự thang sóng	Bước sóng và tần số ngược chiều nhau	Nhớ câu: vô tuyến, vi sóng, hồng ngoại, nhìn thấy, tử ngoại, X, gamma
Dùng $d=ct$ cho radar	Sóng đi và về	$d=\dfrac{ct}{2}$
Đổi $f$ khi đổi môi trường	Tần số do nguồn quyết định	Chỉ $v$ và $\lambda$ đổi