Phương pháp · Phương trình trạng thái của khí lí tưởng · Vật lý 12

01Phương pháp giải theo dạng

Kiểm tra lượng khí không đổi (không rò rỉ, không bơm thêm).
Lập bảng hai trạng thái $(p,V,T)$ ; đổi $T$ sang kenvin. Các $p$ cùng đơn vị, các $V$ cùng đơn vị.
Viết $\dfrac{p_1V_1}{T_1}=\dfrac{p_2V_2}{T_2}$ và rút ẩn.
Muốn tìm khối lượng riêng mới: $m$ không đổi nên $\rho_2=\rho_1\dfrac{V_1}{V_2}=\rho_1\dfrac{p_2T_1}{p_1T_2}$ .
Kiểm hợp lí: nén và nung thì $p$ tăng; nén nhưng làm lạnh mạnh thì $p$ có thể giảm.

Đổi mọi đại lượng sang SI: $V$ lít sang m³ ( $\times10^{-3}$ ), $T=t+273$ , $M$ gam/mol sang kg/mol ( $\div1000$ ), $p$ sang Pa.
Viết $pV=nRT$ ; nếu đề cho khối lượng thì thay $n=m/M$ ; nếu cho số phân tử thì $n=N/N_A$ .
Giải ẩn, ghi kết quả có đơn vị.
Khi hai trạng thái cùng lượng khí chưa biết $n$ , chia hai phương trình để khử $n$ (quay về dạng tỉ số).

Gọi tên các phần khí: phần trong bình lúc đầu, phần bơm vào (hoặc lấy ra), phần còn lại.
Viết số mol (hoặc $pV/T$ ) của từng phần; bảo toàn số mol: $n_{\text{đầu}}=n_{\text{cuối}}+n_{\text{lấy ra}}$ hoặc $n_{\text{sau}}=n_{\text{đầu}}+n_{\text{bơm vào}}$ .
Khi nhiệt độ không đổi: viết $\sum pV$ (đơn vị tuỳ ý, cùng loại) hai vế.
Nạp bóng từ bình: khí trong bình chỉ thoát ra tới khi áp suất trong bình bằng áp suất bóng nạp (thường bằng khí quyển), phần khí còn lại vẫn ở trong bình.
Số lần/số bóng là số nguyên: làm tròn xuống nếu hỏi "tối đa", và làm tròn lên nếu hỏi "cần ít nhất".

Lỗi	Vì sao sai	Cách tránh
$M$ tính g/mol trong $pV=nRT$	$R$ theo J/(mol·K) cần $M$ kg/mol	Đổi $M$ sang kg/mol
$V$ để lít	$pV$ phải ra J	$V$ ra m³
Quên $T$ tuyệt đối	Công thức chỉ đúng với $T$	$T=t+273$
Áp dụng $\dfrac{p_1V_1}{T_1}=\dfrac{p_2V_2}{T_2}$ khi bơm hay rò rỉ	Lượng khí đổi	Bảo toàn số mol
Bỏ phần khí còn trong bình khi nạp bóng	Áp suất bình không về $0$	Áp suất cuối bằng áp suất bóng
Nhầm áp suất kế với tuyệt đối	Công thức cần áp suất tuyệt đối	Cộng $p_0$