Phương pháp · Tụ điện và điện dung · Vật lý 11

01Phương pháp giải theo dạng

Nhớ cấu tạo: hai vật dẫn + điện môi; điện tích của tụ là độ lớn điện tích trên một bản.
Với câu hỏi đúng sai về điện dung, tự hỏi: ý đó có nhắc đến $Q$ hay $U$ như thể quyết định $C$ không? Nếu có thì sai. $C$ phụ thuộc kích thước, khoảng cách, điện môi.
Đọc thông số trên tụ: số có $\mu\text{F}$ , $\text{nF}$ , $\text{pF}$ là điện dung; số có $\text{V}$ là điện áp định mức.
Chọn ứng dụng theo ý: "nhả năng lượng nhanh" (flash, khởi động), "lọc" (làm phẳng điện áp), "giữ điện tạm thời" (lưu điện).

Đổi đơn vị về SI: $\mu\text{F}\to10^{-6}\,\text{F}$ , $\text{nF}\to10^{-9}\,\text{F}$ , $\text{pF}\to10^{-12}\,\text{F}$ , $\mu\text{C}\to10^{-6}\,\text{C}$ .
Viết $Q=CU$ rồi giải ra đại lượng cần tìm: $C=\dfrac{Q}{U}$ hoặc $U=\dfrac{Q}{C}$ .
Kiểm tra $U$ có vượt $U_{\text{đm}}$ không. Điện tích tối đa dùng $U=U_{\text{đm}}$ .
Nhiều trạng thái của cùng một tụ: $C$ không đổi, dùng $\dfrac{Q_1}{U_1}=\dfrac{Q_2}{U_2}=C$ .

Lỗi	Vì sao sai	Cách tránh
Nói tụ mang điện tích $2Q$ hoặc tổng điện tích bằng $0$	Điện tích của tụ là độ lớn điện tích trên một bản	Ghi rõ " $Q$ là điện tích mỗi bản"
Cho rằng $C$ tăng khi tăng $U$	$C=Q/U$ là hằng số của tụ, $Q$ tăng theo $U$	$C$ chỉ đổi khi đổi cấu tạo
Quên đổi $\mu\text{F}$ ra F (hoặc $\mu\text{C}$ ra C)	Kết quả lệch $10^6$ lần	Đổi đơn vị ngay bước đầu
Nhầm $\mu$ , $\text{n}$ , $\text{p}$	$10^{-6}$ , $10^{-9}$ , $10^{-12}$	Thuộc bảng tiền tố
Đặt $U$ lớn hơn $U_{\text{đm}}$ vẫn tính bình thường	Tụ bị đánh thủng, công thức hết nghĩa	So $U$ với $U_{\text{đm}}$ trước