Phương pháp · Công của lực điện, điện thế và hiệu điện thế · Vật lý 11

01Phương pháp giải theo dạng

Đổi về SI ( $\mu\text{C}$ sang C, cm sang m).
Tìm $d$ = hình chiếu có dấu của $\overrightarrow{MN}$ lên đường sức: cùng chiều $\vec E$ dương, ngược chiều âm; nếu có góc, $d = MN\cos\alpha$ .
$A = qEd$ . Đường đi gấp khúc: chỉ cần điểm đầu và điểm cuối.
$U_{MN} = Ed$ ; kiểm bằng $A = qU_{MN}$ .
Kết luận: $A > 0$ lực điện sinh công dương (thế năng giảm); $A < 0$ thế năng tăng.

Điện thế tại điểm cách mốc $0$ một đoạn $x$ dọc đường sức: $V = E x$ nếu mốc ở bản âm và đi ngược chiều $\vec E$ (tăng dần); chú ý dấu khi mốc ở bản dương ( $V = -Ex$ ).
$U_{MN} = V_M - V_N$ ; nếu $\overrightarrow{MN}$ nghiêng góc $\alpha$ so với $\vec E$ thì $U_{MN} = E\cdot MN\cos\alpha$ (có dấu theo $\cos\alpha$ ).
Thế năng điện: $W = qV$ (kể cả dấu của $q$ và $V$ ).
Công: $A_{MN} = qU_{MN} = W_M - W_N$ ; $A > 0$ thì thế năng giảm.
Đổi sang eV: chia cho $1{,}6\cdot10^{-19}$ ; hoặc với electron, $A$ (eV) có độ lớn bằng $U$ (V).

Lỗi	Vì sao sai	Cách tránh
Lấy $d$ là độ dài quãng đường	$d$ là hình chiếu lên phương đường sức	Chiếu $\overrightarrow{MN}$ lên $\vec E$
Bỏ dấu của $q$ hay của $d$	Dấu cho biết công dương hay âm	Dùng $A = qEd$ với dấu đại số
Nhầm $U_{MN}$ và $U_{NM}$	$U_{NM} = -U_{MN}$	Viết $U_{MN} = V_M - V_N$ rõ ràng
Cho rằng điện thế luôn dương	Phụ thuộc mốc; có thể âm	Chọn mốc rồi tính
Thế năng của điện tích âm theo dấu sai	$W = qV$ có dấu của $q$	Thay cả dấu
Cho rằng công phụ thuộc đường đi	Lực điện là lực thế	Chỉ cần $M$ , $N$